[ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ] – Ο Αλιωτος και Αλλες Ιστοριες με Βρυκολακες

Ανθολόγηση: Γιώργος Θάνος

Εκδόσεις Ροές

Έτος έκδοσης: 2024

Σελίδες: 181

ΣΥΝΟΨΗ

Η συλλογή αποτελεί μια ανθολογία ελληνικών διηγημάτων λαογραφικού τρόμου με επίκεντρο τη μορφή του βρικόλακα όπως αυτή εμφανίζεται στην ελληνική παράδοση και πεζογραφία. Περιλαμβάνει 13 ιστορίες γραμμένες από διάφορους συγγραφείς (Πολυλάς, Κονδυλάκης, Χρηστοβασίλης, Πολυχρονάκης, Παράσχος κ.ά.), από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο. Τα διηγήματα αντλούν την πρώτη ύλη τους από λαϊκές παραδόσεις, θρύλους και διηγήσεις σχετικά με νεκρούς που επιστρέφουν ή στοιχειώνουν τον κόσμο των ζώντων.

-------------------------------

Η συλλογή Ο Άλιωτος και Άλλες Ιστορίες με Βρυκόλακες αποτελεί μια ιδιαίτερη και ενδιαφέρουσα ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων που αναδύεται από την ελληνική λαογραφική παράδοση και την πεζογραφία του 19ου αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο. Περιλαμβάνει 13 διηγήματα, πολλά από τα οποία αντλούν υλικό από λαϊκές παραδόσεις σχετικά με το φανταστικό και το υπερφυσικό, με επίκεντρο τον μύθο του βρικόλακα στην ελληνική πολιτισμική συνείδηση.

Το βασικό θέμα της συλλογής είναι ο βρυκόλακας, μια μορφή που στη λαϊκή παράδοση έχει διατηρήσει έντονη παρουσία (κάπως διαφορετική από τη δυτικότροπη εικόνα που έχουμε από τον Bram Stoker και τους επίγονούς του). Τα διηγήματα εστιάζουν σε ελληνικές εκδοχές αυτού του “αρχετυπικού κακού”, συνδέοντας παραδοσιακά μοτίβα με λογοτεχνικό ύφος, το οποίο άλλοτε κινείται στο σκοτεινό και άλλοτε στο χιουμοριστικό ύφος.

Κάποιες ιστορίες συγκινούν με την αίσθηση της παράδοσης και της μυθολογίας, ενώ άλλες έχουν στοιχεία σκοτεινού χιούμορ και παραδοξότητας. Θα ξεχώριζα τα: Ο άλιωτος (Κοσμής), Το μνήμα του αφορεσμένου (Καζαντζής), Ο καταχανάς (Κονδυλάκης) και το (λίγο πιο απαιτητικό γλωσσικά) Το τέκνο του βρυκόλακος (Παράσχος).

Αφενός είναι μια συλλογή ιστοριών υπερφυσικού τρόμου που θα ικανοποιήσει όσους προτιμούν το λαϊκό στοιχείο ως μέσο αφήγησης. Αφετέρου είναι ένα πολιτιστικό τεκμήριο που δείχνει πώς οι φόβοι και οι παραδόσεις γύρω από τους νεκρούς διαμορφώθηκαν στην Ελλάδα πριν από έναν αιώνα (και βάλε) κι έχουν βαθιές ρίζες στην ελληνική κουλτούρα. Η επιλογή των συγγραφέων και η υφολογική ποικιλία αποδεικνύουν ότι η ελληνική πεζογραφία του είδους μπορεί να έχει δικό της ξεχωριστό αποτύπωμα.

Σημειωτέον (αν και αυτονόητο) ότι η γλώσσα έχει τα υφολογικά χαρακτηριστικά της εποχής: καθαρεύουσα, λαϊκές εκφράσεις, ιδιώματα και τοπικοί ιδιωματισμοί. Δε δυσκολεύουν πάντως την ανάγνωση. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει η εισαγωγή και το επίμετρο του Γ. Θάνου, που τοποθετούν ιστορικά και κριτικά τις ιστορίες στο πλαίσιο της ελληνικής λαϊκής παράδοσης.

Θα επανέλθω με την αντίστοιχη συλλογή Η Χτυπημένη που κυκλοφόρησε πρόσφατα (Δεκέμβριος 2025).

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ; Αν σου αρέσουν οι ιστορίες τρόμου και η λαογραφία, φυσικά.