Frankenstein [2025]

Δράμα, dark fantasy, body horror

Σενάριο: Guillermo del Toro

Σκηνοθεσία: Guillermo del Toro

Διάρκεια: 149΄

Χώρα παραγωγής: ΗΠΑ, Μεξικό

Εμφανίζονται: Oscar Isaak, Jacob Elrodi, Mia Goth, Christoph Waltz

ΣΥΝΟΨΗ

Ο Victor Frankenstein, ένας φιλόδοξος νέος γιατρός με εξαιρετικές γνώσεις ανατομίας, επιχειρεί να φτιάξει έναν άνθρωπο αποτελούμενο από ζωτικά μέρη και μέλη σώματος άλλων, διαφορετικών ανθρώπων. Όταν θα τα καταφέρει, θα έρθει αντιμέτωπος με τις συνέπειες του δημιουργήματός του. Βασισμένο στο μυθιστόρημα της Mary Shelley.

-----------------------------

Πάντα είχα μια αδυναμία στις δουλειές του Guillermo del Toro (οκέι, ίσως να βρήκα κάπως μέτριο το Ερμάριο με τα Αλλόκοτα Αντικείμενα και -τώρα που το σκέφτομαι- το τρίτο βιβλίο της τριλογίας Το Ίχνος δεν έκλεισε όσο δυνατά άρχισε), οπότε η πρόσφατη προσέγγιση του Frankenstein της Mary Shelley (Frankenstein; or, The Modern Prometheus, 1818) δεν χανόταν. Και ο del Toro δεν με διέψευσε. Ήταν η καλύτερη ταινία του; Όχι (λέω εγώ). Αλλά δεν υστερεί σε τίποτα.

Πρώτα η αφηγηματική δεινοτητα του del Toro. Η ταινία χωρίζεται σε δύο μέρη κι ένα (ας το πούμε) πρελούδιο, όπου γίνεται η εγκατάσταση, για να ξεκινήσουν οι αναδρομικές αφηγήσεις. Στο πρώτο μέρος βλέπουμε την εκδοχή του Victor Frankenstein, ενώ στο δεύτερο συνεχίζει το νήμα της ιστορίας το Πλάσμα δίνοντας τη δική του εκδοχή. Αλλάζει η εστίαση, αλλά δραματουργικά κινούμαστε μπροστά στην πλοκή.

Η εκδοχή του del Toro στον Frankenstein συνομιλεί άμεσα με το μυθιστόρημα της Shelley διατηρώντας τον πυρήνα της ιστορίας: την αλαζονεία της δημιουργίας και τη μοναξιά του “τέρατος”. Όμως, όπως συχνά το κάνει, ο del Toro επέλεξε την αλληγορία. Ο Victor δεν υπερβαίνει απλώς τη φύση, αλλά φαίνεται πιο εμφατικά ως ένας αλαζόνας βυθισμένος στην απληστία της ανθρώπινης γνώσης και περιέργειας. Προσπαθεί να ελέγξει ό,τι δεν ορίζει κι όταν συνειδητοποιεί ότι δεν το ορίζει, το εγκαταλείπει ή το καταστρέφει.

Κι εδώ έρχεται η δυναμική του “τέρατος”. Το Πλάσμα δεν είναι το κακό. Δεν είναι καν τραγική φιγούρα. Είναι η μοναξιά, η απώθηση και η απόρριψη, αλλά και το αποτέλεσμα της αφέλειας του ανθρώπου που νομίζει ότι μπορεί να φτιάξει ζωή χωρίς να αναλάβει το βάρος της. Είναι η ενσάρκωση της ιδέας ότι κανένα “τέρας” δεν γεννιέται κακό, αλλά γίνεται έτσι, επειδή ο κόσμος το φοβάται, το διώχνει και το καταδικάζει. Την απανθρωποποίηση του διαφορετικού ο del Toro μάς την έδειξε και στο οσκαρικό The Shape of Water. Έτσι κι εδώ είχαμε ένα αντίστοιχο γλυκόπικρο τέλος.

Αναγνωρίζεις λοιπόν την ίδια μανιέρα. Το είδαμε ξανά το 2022 με το εξαιρετικό remake του Pinocchio. Ένα σκοτεινό γοτθικό παραμύθι: ενδιαφέρουσα φωτογραφία, εναλλαγές ψυχρών και θερμών χρωμάτων μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, έντονος συμβολισμός και ποιητική μελαγχολία. Κι επειδή ο del Toro δίνει πάντα έμφαση στις λεπτομέρειες, το στοιχείο που βλέπω πάντα ως πρόκληση στις δουλειές του είναι να βρω ερμηνείες και προσεγγίσεις που μέσα από το αλλόκοτο βγάζουν νόημα.

Μπορούμε να μιλήσουμε για την ευθύνη του επιστήμονα, για το ηθικό βάρος της δημιουργίας, για την αξία της ενσυναίσθησης, για την στοργή και την παιδαγωγική, για την επανάληψη μοτίβων, την ανάγκη αποδοχής και τη συγχώρεση. Μα θα σταθώ σε μια λεπτομέρεια: ο del Toro επέλεξε την Mia Goth να υποδυθεί τη μητέρα του πιτσιρικά Victor και την ίδια ηθοποιό να υποδυθεί την Elizabeth, τον μετέπειτα έρωτα του ενήλικα Victor. Τι εξαιρετική επιλογή, πόσο ευγενέστερο show, don’t tell του φροϋδικού οιδιπόδειου συμπλέγματος!

Και φυσικά όλα αυτά ο del Toro δεν σου τα πετάει κατάμουτρα. Τα αφήνει σκόρπια τριγύρω να τα νιώσεις. Ίσως αυτό το σκοτεινό, υπόγειο συναίσθημα να είναι και ο λόγος που μου άρεσε ο Frankenstein (δε θες να ξέρεις σε τι ηλικία έμαθα ότι Frankenstein ονομάζεται ο δημιουργός και όχι το “τέρας”). Κι αν βρίσκω κάτι εντυπωσιακό στον del Toro είναι ότι καταφέρνει να σου πει σημαντικά πράγματα χωρίς να υψώσει ούτε για μια στιγμή τη φωνή του.

ΝΑ ΤΗΝ ΔΩ; Δεν είναι η καλύτερη ταινία του del Toro. Αλλά αξίζει να την δεις, γιατί -είπαμε- δεν υστερεί σε τίποτα.