Guillermo del Toro, Cornelia Funke – Ο Λαβυρινθος του Πανα

Πρωτότυπος τίτλος: Guillermo del Toro, Cornelia Funke – Pan’s Labyrinth (2019)

Εκδόσεις Ψυχογιός

Μετάφραση: Άννα Κοντολέων

Έτος ελληνικής έκδοσης: 2019

Σελίδες: 308

ΣΥΝΟΨΗ

Ισπανία, 1944. H μικρή Οφέλια ζει με τη μητέρα της και τον σκληρό πατριό της, λοχαγό Βιδάλ, σε ένα στρατιωτικό φυλάκιο. Εκεί ανακαλύπτει έναν μυστηριώδη λαβύρινθο και συναντά τον Παν, που της αποκαλύπτει πως είναι πριγκίπισσα ενός υπόγειου βασιλείου. Για να επιστρέψει στον αληθινό της κόσμο, πρέπει να περάσει τρεις επικίνδυνες δοκιμασίες. Παράλληλα, η βία του πολέμου και η καταπίεση του Βιδάλ γίνονται όλο και πιο έντονες. Η Οφέλια μαθαίνει με τον χειρότερο τρόπο ότι η πραγματική γενναιότητα βρίσκεται στην ανυπακοή απέναντι στο κακό και στη διατήρηση της ανθρωπιάς της.

----------------------------------

Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε βιβλία να μεταφέρονται στη μεγάλη οθόνη. Εδώ έχουμε το ανάποδο: μια εξαιρετική ταινία (2006) προσαρμόζεται σε βιβλίο. Κι εδώ βρίσκουμε τον σπουδαίο Guillermo del Toro, που τώρα συνεργάζεται με την Cornelia Funke.

Ως προς την πλοκή δύσκολα εντοπίζεις διαφορές. Ακόμα και αρκετοί διάλογοι είναι ίδιοι. Οι περιγραφές είναι καλοδουλεμένες και εικονοπλαστικές μεταφέροντας την ένταση και τον μαγικό κόσμο του del Toro, γεγονός που φέρνει (πώς αλλιώς;) σε κινηματογραφική γραφή. Ο τρόπος που είναι εσωτερικά κι εξωτερικά στημένο το βιβλίο δείχνει να απευθύνεται και σε νεαρότερο κοινό, πλάι στους ενήλικους αναγνώστες που αγαπούν τη φαντασία με σκοτεινό υπόβαθρο.

Γενικά, πρόκειται για εμπνευσμένη ιστορία, ένα σκοτεινό παραμύθι, πολύ καλά τοποθετημένο σε ένα κάδρο που συνδυάζει το ιστορικό πλαίσιο και τη φαντασία. Έχει συναισθηματική ένταση, ισορροπεί ωραία ανάμεσα στη φαντασία και τη σκληρή πραγματικότητα, ειδικά μέσα από τα μάτια της μικρής Οφέλια. Εν μέσω πολέμου, υπάρχει δοκιμασία, αίσθηση απώλειας, ελπίδας και θάρρους (ο del Toro γενικά δε λυπάται τους ήρωές του). Ακόμη και οι λειτουργίες του Propp βρίσκουν εφαρμογή.

Η σύγκριση με την ταινία (αν και δε μου αρέσουν τέτοια δίπολα) είναι μάλλον αναπόφευκτη, διότι έχεις ήδη “προεγκατεστημένη” την εικόνα (κι όταν μιλάμε για εικόνα ο del Toro δε χάνει). Δε γίνεται πχ. να μη φέρεις κατευθείαν στο μυαλό σου την όψη του Χλωμού Ανθρώπου. Η ταινία είναι πιο ωμή και άμεση ως προς τη σκληρότητα του φασιστικού καθεστώτος. Βασίζεται περισσότερο στην αισθητική απεικόνιση (οπτικά είναι εξαιρετική) και βάζει τη φαντασία ως αντίβαρο στη φρίκη της πραγματικότητας. Το βιβλίο στέκεται περισσότερο στις σκέψεις και τα συναισθήματα της Οφέλια, ενώ δίνει περισσότερες πληροφορίες για το υπόβαθρο των χαρακτήρων. Έτσι, η Οφέλια γίνεται πιο πολύπλοκη ως χαρακτήρας και ο κόσμος αποκτά περισσότερο μυθολογικό βάθος. Του λείπει όμως η οπτική μαγεία που μεταφέρει το μέσο της εικόνας και όλο αυτό το οπτικοακουστικό storytelling του Guillermo del Toro.

ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΩ; Ναι, αν σου αρέσουν τα σκοτεινά παραμύθια. Ή αν αγάπησες την ταινία.